محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )

29

معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )

شارع است ، و عرف و عقل كوچكترين حقّ مداخله در آن ندارند ، زيرا قدرت تشخيص و فهم آن را ندارند كه عبادت بايد به چه شكل انجام بگيرد و انگيزه آن چيست ؟ ولى لازمست كه اصل عبادت و شكل آن با عقل منافات نداشته باشد ، زيرا اسلام با تمام معناى كلمه دين با عقل سازگار است و هرگز نبايد حكمى از احكام با عقل منافات داشته باشد به خلاف « حنبلىها » و « ابن تيميّه » كه « دين » را ما فوق عقل تصوّر كرده‌اند ! ! ابن تيميّه معتقد است كه عقل نبايد در چيزى از امور دين مداخله كند ، بلكه لازمست تمام تلاش خود را به مسائل مادّى چون زراعت ، تجارت ، طبّ و هندسه منحصر كند ! در اينجا عقيده ابن تيميّه با اعتقاد باستانى بسيارى از مردان كليسا موافق است ، كه موضوعات دينى را از موضوعات عقلى جدا دانسته مىگويند : « هر اقدامى براى وارد كردن عقل به حريم دين و ايمان به نابودى مسيحيّت منتهى مىشود كه دين را ما فوق عقل مىداند ! و لذا تو بايد ايمان بياورى بدون اينكه عقل و انديشه‌ات را به كار اندازي ! بلكه مسائل دينى و ايمانى هر قدر با عقل تضادّ داشته باشد ، به همان اندازه ارزش آن بالا مىرود . . . روى اين بيان لازمست كه زبان عقل را بريد و راه انديشه را فروبست ، كه عقل هرگز نمىتواند اين حقيقت مذهبى را بپذيرد كه به ما مىگويد : « يك انسان ساده و متواضع پسر خداست ، و حضرت مريم باكره مادر خداست » ! ! « 1 »

--> ( 1 ) - مجلّه « الفكر المعاصر » شماره سپتامبر 1970 ميلادى ، مقاله « كسير كجور در چنگال هگل » همراه مصادر و منابع .